Birisi derdini anlatırken hemen çözüm aramayın: İşte nedeni
Bir yakınımız sorunlarını anlattığında ona çözüm önermek ya da moral vermek isteyebiliriz. Ancak uzmanlara göre bazen en etkili destek, tavsiye vermek yerine karşımızdakinin duygularını anlamaya çalışmak.
Terapistlerin kullandığı "yansıtarak dinleme" yöntemi, kişinin anlattıklarını kendi cümlelerimizle ifade etmeye dayanıyor. Amaç, sorunları hemen çözmek değil, karşımızdaki kişinin kendini anlaşılmış hissetmesini sağlamak.
KARŞINIZDAKİNİ GERÇEKTEN DİNLEYİN
The Washington Post'a konuşan klinik psikolog Martha Straus, insanların kendi deneyimlerini anlatmaya odaklanmasının iyi dinlemeyi zorlaştırdığını belirtiyor. Telefonlar ve diğer dikkat dağıtıcı unsurlar da dinleme sürecini olumsuz etkiliyor.
Emekli psikiyatri profesörü William Miller'a göre açık uçlu sorular sohbeti başlatmaya yardımcı olabilir. Ancak karşımızdaki kişi yaşadıklarını anlattıktan sonra, duygularını bir soru sormak yerine kısa bir ifadeyle dile getirmek daha etkili olabilir.
Örneğin, iş yükü nedeniyle bunalan birine "Biraz bunalmış hissediyorsun galiba" demek, hemen çözüm önermekten daha faydalı olabilir. Arkadaşları tarafından dışlandığını anlatan bir gence de "Kendini biraz yalnız hissetmişsin" diyerek yaklaşılabilir.
Miller'a göre kişi bu yorumu doğrulayabilir ya da düzeltebilir. Her iki durumda da konuşmayı sürdürmesi ve kendini daha ayrıntılı ifade etmesi mümkün.
AYNA GİBİ DİNLEMEK NEDEN ETKİLİ?
UCLA Anderson İşletme Okulu öğretim üyesi Hanne Collins, nitelikli dinlemenin empatiyi, saygıyı ve insanlar arasındaki bağı güçlendirdiğini belirtiyor.
Collins'e göre anlatılanları kendi sözcüklerimizle aktarabilmek, konuşmayı yalnızca dinliyormuş gibi yapmaktan farklı. Çünkü bunu yapabilmek için kişinin söylediklerine gerçekten odaklanmak gerekiyor.
Bu yaklaşım, karşı taraf istemeden tavsiye verme veya yaşadığı sorunu küçümseyerek olumlu düşünmeye yönlendirme riskini de azaltıyor.
DAHA İYİ BİR DİNLEYİCİ OLMAK İÇİN NE YAPMALI?
Dikkatinizi verin: Telefonunuzu bir kenara bırakın ve konuşurken başka şeylerle ilgilenmeyin. Uygun değilseniz daha sonra konuşmayı önerin.
Duyguları yansıtın: Anlatılanları kendi cümlelerinizle ifade edin. "Çok yorulmuşsun" ya da "Bu durum seni üzmüş gibi" demek yeterli olabilir.
Yargılamadan dinleyin: Hemen çözüm üretmeye veya teselli etmeye çalışmadan kişinin kendini anlatmasına izin verin.
Kendi tepkinizi fark edin: Özellikle eleştirildiğinizi hissettiğinizde savunmaya geçmek yerine önce sakinleşmeye çalışın.
Pratik yapın: Uzmanlara göre iyi dinlemek, dikkati ve kişinin kendi iç sesini bir süre geri plana atmasını gerektiren bir beceri.
Martha Straus, kişinin kendi tepkisini kontrol ederek karşısındakiyle bağını korumasının önemini vurguluyor. Yansıtarak dinlemenin temelinde, hemen yanıt vermek yerine önce anlamaya çalışmak yatıyor.
Kaynak: Karar