Diplomasi sustu silah konuşuyor

Dış Haberler

Ankara’da NATO Liderler Zirvesi sürerken Ortadoğu’da ABD ile İran arasındaki gerilim karşılıklı saldırılarla yeniden tırmanıyor. NATO zirvesi için bulunduğu Ankara’da İran’a hava saldırısı emri veren ABD Başkanı Donald Trump, “İran’la ateşkes bitti” dedi. Amerikan üslerine misilleme yapan Tahran, “Zorbalık dönemi sona erdi” açıklaması yaptı.

ABD’DEN HÜRMÜZ SUÇLAMASI

İran’ın Hürmüz’den geçen üç ticari gemiye saldırarak ateşkesi ihlal ettiğini öne süren ABD ordusu, İran’daki hedeflere hava saldırısı düzenledi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a ait hava savunma sistemleri, komuta kontrol merkezleri ve kıyı radar noktaları ile İran Devrim Muhafızları Ordusu’na ait 60’tan fazla tekne dâhil 80'den fazla askeri hedefin hassas güdümlü mühimmatla vurulduğunu bildirdi.

İran Devrim Muhafızları Ordusu ABD’nin ülkenin güneyinde bulunan Hürmüzgan ve Mahşehr kıyılarındaki bazı askeri üsler ile sivil noktaları hedef alarak ateşkesi ihlal ettiği öne sürüldü. Devrim Muhafızları, ABD’ye ait Bahreyn ve Kuveyt’te bulunan 85 askeri tesise misilleme yapıldığını açıkladı. İran devlet medyası da ABD saldırılarında Keşm adası, Bandar Abbas ve Sirik'in hedef alındığını ve şarapnel parçalarıyla yaralananlar olduğunu bildirdi.

TRUMP: ATEŞKES BİTTİ

ABD Başkanı Donald Trump, NATO Zirvesi'nin düzenlendiği Ankara'da, İran ile mutabakat zaptı ile tesis edilen “kalıcı ateşkesin sona erdiğini” duyurdu. Son dönemde İran’a yönelik yumuşak tavrının aksine Tahran yönetimine sert söylemlerde bulunan Trump, “Bence ateşkes bitti. Artık onlarla uğraşmak istemiyorum, onlar pislikler. Hasta insanlar. Hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar. Ve onlar acımasız, şiddet yanlısı insanlar. Eğer nükleer silahları olsaydı, onu kullanırlardı. Benim açımdan bu iş bitti” dedi. ABD'nin müzakere ekibiyle konuyu görüşeceğini söyleyen Trump “Onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı, onlar yalancı” diye konuştu.

YAPTIRIMLAR YİNE DEVREDE

ABD Hazine Bakanlığı da geçen ay taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptı üzerine İran'a petrol satışları için verdiği geçici izni iptal etti. Trump’a NATO müttefiklerinden de destek gelirken NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD’nin İran’a yönelik son saldırılarını “kesinlikle gerekli” olarak nitelendirdi.

‘MUTABAKATI İHLAL ETTİ’

Geçtiğimiz ay varılan ABD-İran mutabakat zaptı ile iki ülke arasındaki ateşkes 60 gün uzatılırken uzatılmıştı. 14 maddelik anlaşmada "her cephede" tüm çatışmalara son verilmesini öngörülüyordu. İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin saldırılarının mutabakat zaptının savaşın sonlandırılmasına ilişkin birinci maddesinin ihlali anlamına geldiğini ve mutabakatın temel hükümlerini geçersiz kıldığını bildirdi. Bakanlık ABD hükümetinin "kötü niyetini, tutarsızlığını ve güvenilmezliğini" kanıtladığını söyledi. ABD'nin ülkenin güneyine saldırılarının, petrol yaptırımlarını geri getirmesinin ve İsrail'in Lübnan'daki saldırılarını sürdürmesinin 14 Haziran'da varılan mutabakat zaptının açık ihlali olduğu vurgulanarak, İran'ın, çıkarlarını ve ulusal güvenliğini korumak için gerekli gördüğü her türlü önlemi alacağı kaydedildi.

ZORBALIK DÖNEMİNE SON

Mutabakatın ihlalinin sonuçlarından ABD yönetiminin sorumlu olduğu ifade edilen açıklamada Körfez ülkelerine Washington ile işbirliği yapmama çağrısında bulunuldu.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da ABD saldırılarının mutabakat zaptını ihlal ettiğini belirtti. “Zorbalık ve baskıyla taviz koparma dönemi sona erdi. Bu yöntem sonuç vermez. Biz geri adım atmayız” ifadelerini kullandı.

Hamas Şura Meclisi Başkanı Muhammed Derviş ile yaptığı görüşmede ise Kalibaf “ABD ile barışımız yok ve İsrail’i resmi olarak tanımayacağız” dedi. Kalibaf, Müslümanlara ve “Direniş Cephesi’ne” gerektiğinde füze gerektiğinde de siyasi destek vereceklerini belirtti.