Eğitimde sorunlar derinleşti

Bir eğitim-öğretim yılı daha sona ererken, bu yıl okul saldırıları, katledilen öğretmenler, kapatılan okullar, eğitimden kopan öğrenciler ve öğretmenlerin direnişi ile geçti. Eğitim Sen’in 2025-2026 eğitim-öğretim yılı raporu ise eğitimde yaşanan tahribatı ortaya koydu. Rapora göre, yüz binlerce adayın atama beklediği, mevcut öğretmenlerin ise ağır iş yükü ve derinleşen ekonomik sıkıntılar altında çalıştığı, kalabalık sınıflar, yetersiz kapasite, temizlik ve hijyen krizlerinin ağırlaştığı.

Rapora göre, ülkede 16 milyon 906 bin öğrenci bulunurken devlet okullarının sayısı azaldı, özel okullarının ki ise arttı. Raporda 1775 devlet okulunun kapatıldığına dikkat çekilen raporda ülke genelindeki devlet okulu sayısının 61 bin 111 olduğu vurgulandı. Aynı raporda 14 bin 352 olan özel okul sayısının 14 bin 700’e çıktığı vurgulanırken yeni açılan özel okul sayısının 348 olduğu belirtildi. Okul öncesi eğitimde ise özel okulların oranı yüzde 41'e ulaştı.

ÖRGÜN EĞİTİM DIŞINDALAR

Rapora göre 954 bin 777 öğrenci örgün eğitim dışında. Devlet okuluna kayıtlı öğrenci sayısının 154 milyon 336 bin 143 olduğu belirtilen raporda özel okullara kayıtlı olanların sayısının ise 1 milyon 539 bin 579 olduğu vurgulandı.

Rapora göre ortaokul seviyesinde de eğitimden kopuş gözlendi. Raporda aynı zamanda yaklaşık 75 bin ortaokul öğrencisinin sistemden koptuğuna dikkat çekildi. Buna göre bir önceki eğitim-öğretim döneminde 5 milyon 160 bin 544 olan ortaokul kademesindeki öğrenci sayısı 2025-2026 eğitim-öğretim döneminde 5 milyon 85 bin 890'a geriledi.

Net okullaşma oranının 5 yaşta yüzde 84,3 olduğu belirtilen rapora göre bu oranlar ilkokulda yüzde 95, ortaokulda yüzde 91,5, ortaöğretimde yüzde 88 olarak belirlendi. Raporda kademe yükseldikçe okullaşma oranında düşüş yaşandığına dikkat çekildi.

Mesleki Eğitim Merkezleri’ne (MESEM) de dikkat çekilen raporda yaklaşık 20 çocuğun MESEM kapsamında çalıştırılırken yaşamını yitirdiği anımsatıldı. Raporda aynı zamanda MEB’in gerici vakıf ve derneklerle beraber Diyanet ile yaptığı ÇEDES protokollerinin sayısının 672 olduğu vurgulandı.

DİYANET’İN ETKİ ALANI ARTTI

Raporda aynı zamanda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 4-6 yaş Kuran kurslarının sayısındaki artışa da dikkat çekildi. Kursların sayısının 1153 arttığı vurgulanarak 6 bin 459’a ulaştığına dikkat çekildi. Raporda, bu kurumlara kayıtlı çocuk sayısının yüzde 33 artarak 163 bin 26’ya ulaştığı belirtildi.

Rapora göre ülke genelinde 945 bin 162 öğretmeninin kadrolu olduğu vurgulandı. Sözleşmeli öğretmen sayısının ise 64 bin 509 olduğu belirtilen raporda, ücretli öğretmenlik sistemine kayıtlı eğitimci sayısının 80 binin üzerinde olduğu aktarıldı. 23 yılda yalnızca 819 bin 890 öğretmen ataması yapıldığı vurgulanan rapora göre, her 100 öğretmenden sadece 14’ünün ataması yapıldı.

KALICI ÇÖZÜM ŞART

Eğitimde şiddetin son dönemde artış gösterdiği vurgulanan raporda, İstanbul’da öğretmen Fatma Nur Çelik'in hayatını kaybetmesi sonrasında, Urfa Siverek ve Maraş’ta yaşanan silahlı saldırılar anımsatıldı. Okullarda yaşanan şiddet olaylarının bugün eğitim sisteminin en yakıcı sorunlarından biri haline geldiği vurgulanan raporda, polisiye önlemlerin çözüm olmayacağı ve bu yaklaşımın okulları bir ‘hapishane modeline’ dönüştürme riski taşıdığı belirtildi.

Raporda MEB’in Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’ne aktardığı bütçenin 4 yıl içinde 9,2 kat arttığına dikkat çekilirken, okulların en temel ihtiyaçlarının “ödenek yokluğu” gerekçesiyle karşılanmamasının bilinçli bir tercih olduğu belirtildi. Raporda tek çıkış yolunun “yeniden kamusal eğitim” olduğu vurgulandı.